De wintertijd gaat in 2026 in op zondag 25 oktober. Om 03.00 uur 's nachts gaat de klok een uur terug naar 02.00 uur, waardoor die nacht een uur langer duurt. Voor volwassenen is dat een cadeautje, voor ouders van een peuter van 3 meestal niet: een kind dat gewend is om om half zeven wakker te worden, staat na de klokwijziging doodleuk om half zes naast je bed. Het goede nieuws is dat je met een simpele opbouw in de week ervoor het grootste deel van dat probleem voorkomt. Hieronder lees je hoe.
Waarom een peuter de klok niet snapt
De biologische klok van een kind van 3 is behoorlijk strak. Het lichaam maakt rond dezelfde tijd melatonine aan voor het slapen gaan en cortisol voor het wakker worden, en die aanmaak reageert vooral op daglicht en op vaste gewoontes zoals eten en het bedritueel. Zet je op zondag ineens alles een uur later, dan is het lichaam van je peuter om 18.00 uur nieuwe tijd al klaar om te slapen, terwijl jij hem pas om 19.00 uur naar bed brengt. Hetzelfde gebeurt in de ochtend. Zonder voorbereiding duurt het gemiddeld vijf tot zeven dagen voordat het ritme is bijgetrokken, en in die week heb je een chagrijnig kind dat te vroeg wakker is en aan het eind van de middag instort.
De aanpak in vier stappen van een kwartier
Begin op woensdag 21 oktober, vier dagen voor de klokwijziging. Verschuif elke dag het hele dagritme van je peuter 15 minuten later: opstaan, ontbijt, middagslaapje, avondeten en bedtijd. Woensdag gaat hij dus om 19.15 uur naar bed in plaats van 19.00 uur, donderdag om 19.30 uur, vrijdag om 19.45 uur en zaterdag om 20.00 uur. Op zondag 25 oktober zet je de klok terug en is 20.00 uur oude tijd precies 19.00 uur nieuwe tijd. Je peuter gaat dan op zijn vertrouwde tijdstip naar bed en wordt de maandag daarna rond zijn normale tijd wakker.
Het lastigste onderdeel is het opstaan. Een peuter die om 06.30 uur wakker wordt, laat je op woensdag pas om 06.45 uur uit bed halen, ook al is hij eerder wakker. Een kinderslaaptrainer met een lampje dat op groen springt helpt hier enorm: je verschuift de wektijd elke dag een kwartier en het kind ziet zelf wanneer het mag komen.
Licht als hulpmiddel
In de week vóór 25 oktober wil je 's avonds juist iets meer licht en 's ochtends iets minder. Doe de gordijnen 's avonds pas dicht bij het bedritueel en houd het in de ochtend nog even schemerig tot de nieuwe wektijd. Na de klokwijziging draai je het om: veel daglicht in de ochtend, bijvoorbeeld door direct na het ontbijt even naar buiten te gaan, en de lampen in huis vanaf 18.00 uur wat dimmen. Daglicht in de ochtend is het sterkste signaal dat de biologische klok kent.
Het middagslaapje
Slaapt je peuter overdag nog, schuif dat slaapje dan mee in dezelfde stappen van 15 minuten. Sla het niet over om het kind 's avonds moe te krijgen; een oververmoeide peuter slaapt juist slechter in en wordt vaker 's nachts wakker. Is je kind van 3 net gestopt met het middagslaapje, dan kun je in de overgangsweek een rustmoment van een half uur op de bank met een boekje inbouwen rond de oude slaaptijd.
Als je de voorbereiding hebt gemist
Geen paniek. Zet op zondag 25 oktober het hele ritme direct op de nieuwe tijd en houd dat consequent vol. Accepteer dat je peuter de eerste drie tot vier dagen te vroeg wakker is en 's avonds sneller moe. Laat hem in de ochtend zo lang mogelijk in de schemer en ga daarna naar buiten. Bij de meeste kinderen is het na vijf dagen weer normaal. Verschuif in die dagen niet steeds heen en weer met bedtijden, want dat verlengt de aanpassing alleen maar.
Handig om alvast in de agenda te zetten
Op zondag 29 maart 2027 gaat de zomertijd weer in en verspringt de klok een uur vooruit. Voor peuters is die overgang vaak makkelijker, omdat ze dan juist een uur langer mogen slapen in de ochtend, maar het inslapen 's avonds wordt lastiger doordat het nog licht is. Dezelfde aanpak in stappen van een kwartier werkt dan de andere kant op. Zet de startdatum vier dagen van tevoren in je telefoon, dan hoef je er in maart niet meer over na te denken.
